De nieuwe werknemer is een netwerker

Boeken    Interviews       Columns        

 

Automatiseringsgids, 27 juli 2002

Interview door Edith van gameren

Op een leeftijd dat anderen wellicht aan een einddoel in hun loopbaan gekomen zijn, is Fokke Wijnstra (53) nog op reis. Onderweg passeerde hij status, macht, geld en indrukwekkende titels. Nu heeft hij het gevoel dat hij weet wat hij wil, hij is gefocust op wat hij leuk vindt en waar hij goed in is: netwerken.

De indrukwekkende visitekaartjes zijn passé voor Wijnstra. ‘Zeiler’ staat er nu op zijn visitekaartje van The Vision Web. Een verwijzing naar zijn liefhebberij – zeilen – maar ook een metaforische omschrijving van zijn functie. “Als zeiler hoef je niet aan het roer te staan om de koers mede te bepalen”, vat hij samen. “Zodra er directeur op je kaartje staat is dat een label waarbij van alles van je verwacht wordt. Terwijl ik op de kracht wil zitten van wat ik werkelijk doe.”

De leerschool van Wijnstra stond in Enschede, op de campus van de Universiteit Twente studeerde hij elektrotechniek. Het was het pre-informatica tijdperk. “Informatiekunde bestond nog niet, maar ik heb wel computers in elkaar gesoldeerd”, zegt Wijnstra. Hij hoorde bij de ‘tweede lichting’ van driehonderd studenten die zich op de campus vestigde. Zijn drang om te besturen gedijde daar uitstekend. “De ene helft van de studenten organiseerde evenementen voor de andere helft. Het was een dynamische, ondernemende omgeving.”

Zijn eerste baan was bij Fokker. Hij kwam als programmeur op de automatiseringsafdeling en werkte mee aan de ontwikkeling van de Fokker 100. “Bij Fokker kwam ik in aanraking met hiërarchie, de gevestigde regels en gevestigde orde”, aldus Wijnstra. Dat beviel hem maar matig. “Juist in die tijd kwamen de eerste softwarehuizen op. BSO, toen nog heel klein, sprong eruit.” Wijnstra stapte over naar het innovatieve BSO, en vertrok er toen er inmiddels zo’n vier  á vijfduizend mensen werkten. In zijn tijd bij BSO richtte hij drie bedrijven op, en groeide naar een managementrol. “Bij BSO kun je die rol geleidelijk ervaren en opnemen, en dat werkte heel goed. Dat gedachtegoed heb ik meegenomen naar The Vision Web”. Wijnstra was binnen BSO ook een aantal keer interim manager van een ‘cel’. Opvallend is dat hij gedurende zijn hele loopbaan gemiddeld om de drie jaar van plek heeft gewisseld. “De rode draad in mijn loopbaan is dat ik het vak van manager in de ICT steeds beter wilde doen. In die vernieuwing en verandering ben ik steeds ‘gerold’, ik ben er niet bewust naar op zoek gegaan.”

Na in totaal vijftien jaar bij BSO-cellen stapte Wijnstra over naar Digital, dat op zoek was naar mensen die de professional services konden versterken. Wijnstra werd uiteindelijk Vice President Northern Europe voor Global Knowledge (voorheen Digital Learning Services). De resultaten die zijn team behaalden waren dermate positief, dat de Amerikaanse leiding een kijkje kwam nemen. “Ze ontdekten dat de succesvolle werkwijze voortkwam uit het feit dat we ons niet aan de regels hielden, en dat beviel ze niet. Vervolgens werd ik geconfronteerd met een toenemend ‘spreadsheetmanagement’ vanuit Boston, dat me enorm frustreerde. Ik ben toen weggegaan en heb me zelfstandig als interim manager gevestigd. Dat was een hele grote stap, want Vice President Northern Europe op je kaartje: dat is kicken. Maar het gaat erom wat in de praktijk het leukste is, en dat is voor mij het werken met klanten, met medewerkers. We hadden bij Global Knowledge een stel ontzettend goede docenten. In teamverband werkten we nieuwe ideeën uit, en gingen we op zoek naar nieuwe markten. Dat was ontzettend leuk. Daarom vond ik interim manager een weliswaar mooi, maar te eenzaam beroep.”

Gelukkig was daar Solvision: Wijnstra kende de oprichters uit de BSO-tijd en haakte samen met Jan van Gorssel aan met Change Vision, bureau voor verandering- en programmamanagement. Met elkaar bouwden ze aan het netwerk van bedrijven dat we kennen onder de naam The Vision Web.  Wijnstra heeft nu een andere leidersrol: inspirator, moderator, facilitator. “We willen echt in praktijk brengen dat het gaat om talent en ambitie, in plaats van om posities. Er zijn veel aspecten in de directeursrol waar ik niet goed in ben, en ik heb ervaren dat wat ik deed een succes werd als ik met complementaire mensen samenwerkte. Bij The Vision Web kan ik daar op een coachende en inspirerende manier mee bezig zijn. Het wordt me steeds duidelijker dat als mensen echt met hun talenten bezig zijn er veel meer creatieve energie ontstaat: dat leidt tot innovatie, creatie, in plaats van dolken in de rug en bedrijfspolitieke spelletjes. Als je die creativiteit eenmaal geproefd hebt wil je niet meer terug naar een zogenaamde toppositie.

In eerste instantie dacht ik over Change Vision ‘zo nu heb ik een eigen bedrijf, en hier ben ik de baas’, maar in de loop van de tijd kwam de vraag: wat drijft me nou écht? Welke dingen op de dag vind ik nou écht leuk? Het antwoord daarop is het plezier dat ik heb als mensen door mijn toedoen bij elkaar komen, en de mooie dingen die daaruit ontstaan. Laat me dáár dus mee bezig zijn. Ik ben steeds meer weggegaan van controleren en beheersen, en naar ‘een voedingsbodem scheppen’. Ik sta gewoon op de loonlijst, en daarom sta ik net als iedereen ter discussie. Verdien ik mijn salaris wel? Want medewerkers kunnen dezelfde vragen aan de directeur stellen als andersom. We hebben hier ook geen directiekamers, geen secretaresse. Het is een totaal andere invulling van de leidersrol. Het gaat nu om écht succes, niet om imago. Ik tik mijn briefjes zelf, heb deze afspraak voor een interview zelf gemaakt, schenk zelf koffie voor mijn gast in. Ik moet zeggen dat ik ook wel eens terugverlang naar mijn directiekamer van vroeger, mijn secretaresse. Zo’n positie geeft een soort comfort. Een manier van leiding geven die soms lekker makkelijk is: ‘zo jij doet dat, hup, ook weer geregeld’. Maar ik weet gewoon dat het veel minder effectief is. In een open en gelijkwaardige verhouding krijg je uiteindelijk een veel rijkere set aan oplossingen. Ik geloof echt in de netwerkorganisatie: mensen in loondienst, die in wisselende groepen samenwerken. De netwerkorganisatie is mijn topic, ik weet er steeds meer vanaf en geef er ook regelmatig lezingen over en masterclasses. Ik denk ook dat steeds meer bedrijven dingen van ons gaan overnemen. Het past ook in de tijdgeest: toevallig las ik over een trendonderzoek waaruit blijkt dat jongeren ‘met elkaar in verbinding zijn’ heel erg belangrijk vinden. Ik zie de nieuwe generatie heel goed passen in een omgeving als The Vision Web.”