Durf leiderschap aan zonder leiding

Boeken    Interviews       Columns        

 

Het Financieele dagblad, 3 mei 2008

artikel door Henk Volberda

Laat traditionele businessmodellen los


Het is doodeng misschien, leiderschap zonder leiding te geven, maar het boekt succes en past uitstekend bij huidige generaties. Alles in de wereld verandert, dus waarom zouden we vasthouden aan traditionele businessmodellen en managementmethoden? Zeker als het gaat om leiderschap, moeten we durven vernieuwen en inspelen op de kracht van managers en medewerkers.

Om internationaal mee te doen, moeten we talent en kennis optimaal benutten. Alleen dát leidt tot vernieuwende producten en diensten, gestroomlijnde bedrijfsprocessen, excellerende werknemers en succesvolle organisaties. We moeten echter de durf hebben om voortdurend de organisatie opnieuw uit te vinden en het bedrijfsmodel onder de loep te leggen. Dat bleek ook tijdens de vorige bijeenkomst van de Hay Group Vision Society afgelopen maand, waarin de vernieuwende durfal Eckart Wintzen zijn non-conformistische gedachtegoed naliet.

Zoals Wintzen de wereld wakker schudde met zijn celfilosofie, zo liggen tal van innovatieve businessmodellen te wachten om ontplooid te worden. 'Leiderschap zonder leiding te geven' is zo'n succesvoorbeeld.

Bij de Hay Group Vision Society vertelden Fokke Wijnstra en Wim Heuvelman - strateeg en ceo van Finext - hoe zij op deze manier uiterst succesvol hun bedrijf leiden. Beide heren hebben een verleden in The Vision Web, een organisatie die was vormgegeven volgens Wintzens celstructuur. Ook in Finext kan iedere professional zelf een team starten of zich bij een bestaand team aansluiten. Het team stelt eigen doelen vast en verdeelt het deel van de winst. Voor het salaris geldt dat het leeuwendeel variabel is op basis van de teamprestaties. Heuvelman en Wijnstra vertrouwen op inzet en capaciteiten van hun werknemers en de organisatie floreert erbij.

Deze manier van leidinggeven vraagt veel van werknemers: een groot verantwoordelijkheidsgevoel, sterke werkmentaliteit, enorme flexibiliteit, veel zelfvertrouwen en een forse dosis durf. Laten dit nu echter net eigenschappen zijn waardoor de nieuwe generatie werknemer 2.0 zich laat typeren.

Het is natuurlijk een utopie dat dit model in alle situaties een vergelijkbare bloei oplevert. Toch stelde Stephanie Harmsen, ceo van Vedior Nederland, dat ook in de uitzendbranche het loslaten van oude recepten en eigen initiatief steeds belangrijker worden.

Maar naarmate bedrijven groter worden, wordt leiden steeds meer lijden en wordt eigen initiatief steeds meer in de kiem gesmoord. Veel professionals in grote organisaties zijn daarom ook niet tevreden met hun managers. De uitdaging is volgens Wim Heuvelman van Finext om als manager in een groeiende organisatie niet in te grijpen. Dit vereist echter veel durf. Durf te doen wat anderen niet doen, durf de uitersten te verkennen en durf leiding te geven zonder te leiden.

Dat zouden meer managers in Nederland moeten doen.

Prof. dr. Henk W. Volberda is

president van de Hay Group Vision Society en

hoogleraar Strategisch Management aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit.