Communicatie? Snelle feedback

Boeken    Interviews       Columns        

 

Er is alleen communicatie als er snelle feedback is

Op een oude kazerne in Ede is de NAM met haar contractors bijeen. Wat hen bindt is veiligheid. In de vroege ochtend hebben de deelnemers hun hersenen al gekraakt met het Rijnlandspel.


Nu is André Wierdsma aan beurt om de gedachten nog eens een quantum leap te laten maken richting rijnlands kijken naar veiligheid. Ademloos zuigt de zaal zijn ogenschijnlijk chaotische stroom one-liners op. Onverwacht, in een tussenzin, komt de opmerking: “communicatie is er alleen bij snelle feedback”. En voort gaat zijn speech.


Ondertussen werkt deze zin door. Alleen bij snelle feedback? Dus, bij vertraagde feedback is er geen communicatie, laat staan bij geen feedback? André kon het wel eens heel scherp zien.


Als in de thuissituatie mijn partner zegt dat haar iets niet bevalt aan mijn zojuist vertoond gedrag, dan is het wel zo goed om daar direct op te acteren. Je kan bijvoorbeeld iets zeggen als: “Schat, volgende week dinsdagavond hebben wij ons regulier evaluatieoverleg, dus dan hebben we het er wel over”.


De eerste keer schiet zij in de lach. Dat is snelle feedback en we hebben echte communicatie met elkaar. Een tweede keer, als ik het serieus zou menen, dan leidt dat onherroepelijk een breuk in de communicatie. Een derde keer leidt tot een breuk in de relatie. En gelijk heeft zij, want dat lijkt mij in het licht van de menselijke maat heel natuurlijk.


Maar is dit nou net wat veel in organisaties gebeurt en we gewoon vinden? Denk aan de gebruikelijke structuren van werken met al haar wekelijkse vergaderingen, commissies, bilaterale overleggen (BiLa’s) en geagendeerde meetings. ‘Karel, goed dat je het zegt, maar dat komt bij punt 7 pas aan de orde’. Indirecte en vertraagde communicatie. Of scherp gezegd: er wordt gepraat maar het ontbreekt aan werkelijke verbinding.


En het is ook dichterbij. Bij het ene gesprek heb je het gevoel dat je elkaar naadloos begrijpt. Het gesprek is dynamisch en leidt tot verrassende ontdekkingen. Een impliciet zinnig gesprek. Het loopt als vanzelf. Natuurlijk. Bij een ander gesprek denk je tegen een muur te praten. Je mist het contact. Er is geen ‘rapport’. Wat mist is de instant feedback in woord, geluid, intonatie, gezichtsuitdrukking en gevoel als empathie of afschuw. Het loopt moeizaam. Gemaakt.


Communicatie is er alleen bij snelle feedback. Als we daarop nou de organisatiestructuren zouden aanpassen, dan valt er veel te winnen. In snelheid, verbinding en inspiratie. Wellicht scheelt het ook tijd en kosten van meetings over ‘De communicatie in de organisatie’. Gewoon doen, direct en kort op de bok met elkaar praten. Ook een prima start voor veiliger werken met minder regels. Natuurlijk!